મજા મંઝિલે નથી.... મંઝિલ સુધી પહોંચવાના માર્ગમાં છે !!!

મોબાઈલમાં ભલે 5જી નથી આવ્યું, પણ આપણા બધાને જિંદગી 5જી જેવી જીવવી છે. ફટાફટ બધુ પુરુ કરવું છે. ઈન્ટરનેટના જમાનામાં પેશન્સ લેવલ ઘટતા જાય છે, અને હવે આપણે આ વાત સ્વીકારી પણ લીધી છે. પહેલા કમ્યુનિકેશન માટે ટપાલ, દિવાળી કાર્ડની રાહ જોતા. એક ટપાલ લખીએ તો 10 દિવસે એનો જવાબ આવે, અને હવે તો વ્હોટ્સ એપમાં ડબલ ટિક કે બ્લ્યુ ટિક ન થાય તોય આપણા શ્વાસ વધી જાય છે. એમાંય જો મોબાઈલમાં ટાવર ન આવે તો તો આપણે સિમ કાર્ડવાળી કંપનીને મણ મણની જોખી દઈએ. સ્ટ્રેસ લેવલ વધતા જાય છે. ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આવું કેમ થાય છે ? સ્કૂલમાં છે ને આપણને પ્રગતિ પત્રક આપતા. આપણા દર મહિનાનું પર્ફોમન્સ. કદાચ તમે જીમમાં જતા હશો તો પણ આવું કાર્ડ આપતા હશે. તમારા દર મહિનાનું ઈવોલ્યુશન. તો તમે ક્યારેય જાતનું પ્રગતિ પત્રક ચેક કર્યું છે ? છેલ્લા છ મહિનામાં તમે શું કર્યું ? કેટલો સ્ટ્રેસ લીધો ? શું અચીવ કર્યું ? ક્યારેક સાંજે એકલા બેસીને ઠંડા પવનની લહેરખી ખાતા ખાતા વિચારજો ?

આ બધું શું છે ? આ દોડ શેની છે ? આપણે કેમ ભાગીએ છીએ ? આપણને શું મેળવવાની ઉતાવળ છે ? ચલો જે મેળવવું છે એ મેળવી લીધું પછી શું ? ટી 20 મેચ ચાલતી હોય ને ત્યાં સુધી જોવાની મજા છે. રન ચેઝ થઈ જાય પછી 10 મિનિટની ઉજવણી પછી જોવાનું કશું હોતું નથી. તમે પણ છેલ્લે મેન ઓફ ધી મેચ જોઈને ટીવી બંધ જ કરી દેતા હશો ને ! મજા શેની છે ? મજા છે બે ટીમો જીતવા માટે રમે છે એ જોવાની. વિકેટ લેવા બોલર બોલ નાખે એની. રન ચેઝ કરવા માટે ફોર સિક્સ મારતા જોવાની મજા હોય છે.

ચલો બીજી રીતે જોઈએ. તહેવાર. તહેવાર દિવાળીનો હોય કે હોળીનો, કે ઉત્તરાયણનો એ આવવાનો હોયને ત્યારે આપણે જબરજસ્ત ઉત્સાહ હોય. દિવાળી આવતી હોય તો ઘર સાફ કરીએ, કલર કરાવીએ, સોફાના કવર બદલાવીએ, રંગોળી કરીએ, શોપિંગ કરીએ. અને આ બધું કરતા કરતા મજા પણ આવે. પણ દિવાળી જતી રહે પછી શું ? ક્યાંક ફરવા જઈએ તો જવા પહેલાનો ઉત્સાહ જોરદાર હોય. પેકિંગ કરીએ, પ્લાનિંગ કરીએ, આર્ટીનરી બનાવીએ, શું શું કરવાનું છે એ નક્કી કરીએ. પણ ફરીને આવ્યા પછી શું ?

આ પછી શું સવાલ છે ને એ જ મુખ્ય છે ? આપણે બધા જ રૂટિન લાઈફમાં ભાગીએ છીએ, ટાર્ગેટ અચીવ કરવા મચી પડીએ છીએ. પણ એ નથી વિચારતા કે આપણે જે મેળવવા ભાગીએ છીએ એ મળી ગયા પછી શું કરીશું ? ફરી નવા ટાર્ગેટ... ફરી નવી દોડધામ.. આ ચક્કર તો ચાલ્યા જ કરશે. તો શા માટે આપણે આ જર્ની એન્જોય ન કરીએ ? તમારી ઓફિસમાં કે તમારી આસપાસ ઘણા એવા લોકો હશે જેને કામ કરવામાં કંટાળો આવતો હશે, કે એ કહેશે કે યાર લાઈફથી કંટાળી ગયો છું. કંઈ નવું નથી. થાકી જવાય છે. પણ બંધુ તમે જરા એન્જોય કરવાનું તો શરૂ કરો.

      મજા મંઝિલે પહોંચવામાં નથી... મંઝિલ સુધી પહોંચવાના કાંટા ભરેલા, કીચડ ભરેલા,, કીચડ વચ્ચે ઉગેલા ફૂલોની સુગંધમાં... વરસાદ પછી ભરાયેલા ખાબોચિયાની બાજુમાં ઉગેલા બિલાડીના ટોપને જોવામાં છે. બાકી જીવનનું ચક્કર તો ચાલતા જ રહેવાનું છે. પહેલા ગર્લફ્રેન્ડ, પછી પત્ની, પછી બાળક, કાર, પોતાનું ઘર.. આ ટાર્ગેટ તો આવતા જ રહેશે અને પૂરા પણ થતા રહેશે. પણ એ પૂરા થાય ત્યાં સુધીનો આનંદ લેતા શીખવાનું છે.

તો બંધુ સરવાળે સાર એ છે કે બોલીવુડની ફિલ્મોની જેમ આપણા જીવનમાં પણ હેપ્પી એન્ડિંગ થવાનું જ છે. તમે કદાચ અસહમત થશો. તમારી વાત પણ સાચી છે, કલ કિસને દેખા. અને જો કલ કિસને દેખા તો પછી કાલનું વિચારીને દુઃખી કેમ થવાનું. આજમાં જીવી લો. આજને એન્જોય કરી લો. તો દિવાળી બાદ આ નવા વર્ષના રિઝોલ્યુશનમાં નક્કી કરો.. કે જે કરશો એ દિલથી કરશો... પોતાના 100 ટકા આપીને કરશો. કરવા ખાતર નહીં.

સો .... નવા વર્ષે... કામ કરો... કામને એન્જોય કરો...

બોલીવુડ અને બાપુ : બોલીવુડની શરૂઆતમાં ગાંધી(જી)નું યોગદાન!

        આજે ગાંધીજીનો જન્મ દિવસ છે, 150મો જન્મદિવસ. ગાંધીજીને આપણે યાદ કરીએ છીએ દેશને આઝાદી અપાવવના લડવૈયા તરીકે, દેશના ઉચ્ચકોટિના નેતા તરીકે, એક અદના વ્યક્તિ તરીકે. પણ જો કોઈ તમને આ હેડલાઈનની માફક એમ કહે કે બોલીવુડ જી હાં આજની ચમકદમકની અઢળક રૂપિયો રળતી આ ગ્લેમરની દુનિયાના વિકાસમાં ગાંધીજીનું યોગદાન છે તો તમે માનશો ? ઈતિહાસ તો એમ પણ કહે છે કે ગાંધીએ પોતાના જીવનમાં કોઈ ફિલ્મ નથી જોઈ. ગાંધીજીએ કોઈ ફિલ્મ જોઈ હોવાનો તેમની આત્મકથા ‘સત્યના પ્રયોગો’માં કોઈ ઉલ્લેખ નથી. જો કે જાણીતા પત્રકાર અને લેખક રાશિદ કિદવાઈના પુસ્તક ‘નેતા અભિનેતા’ પ્રમાણે ગાંધીએ પોતાના જીવનમાં એકમાત્ર ફિલ્મ જોઈ છે. જેનું નામ હતું ‘રામ રાજ્ય’ જો કે બાપુએ આ ફિલ્મ પણ આખી નહોતી જોઈ. એટલે કહી શકાય કે બોલીવુડ અને બાપુ કદાચ દૂર દૂર સુધી કોઈ લેવાદેવા નહોતા. તો પછી આ હેડિંગ શા માટે ?

                                Image Courtesy: Cultural India

              વાત સાચી છે કે બાપુને અને બોલીવુડને કંઈ લાગતું નહોતું વળગતું. પરંતુ પરોક્ષ રીતે બંને સંકળાયેલા હતા. ગાંધીજીનું ભારત પાછા ફરવું અને ભારતમાં બોલીવુડનો પાયો નંખાવો આ બંને સમકાલીન ઘટના છે. 1913માં દાદા સાહેબ ફાળકેએ પહેલી ભારતીય ફિલ્મ ‘રાજા હરિશ્ચંદ્ર’ રિલીઝ કરી, ત્યારે બાપુ આફ્રિકાના ડર્બનમાં છેલ્લો સત્યાગ્રહ કરી રહ્યા હતા. 1915માં ગાંધીજી મહાત્મા બનીને ભારત આવ્યા. ભારતની પરિસ્થિતિને જોવાની શરૂઆત કરી. આ શરૂઆતના વર્ષો એટલે કે 1913-1922 સુધી દેશમાં 90 ફિલ્મો બની ચૂકી હતી. અને રસપ્રદ વાત એ હતી કે આમાંથી મોટા ભાગની ફિલ્મો માઈથોલોજી પર આધારિત હતી. ગાંધી અને બોલીવુડનો સંબંધ આડકતરી રીતે અહીંથી શરૂ થાય છે. બાપુ પણ પહેલેથી જ ધર્મ અને માઈથોલોજીમાં માનતા. આપણને ખ્યાલ જ છે કે બાપુ રામ નામ જપતા. તેમની સભાઓ કે મીટિંગોની શરૂઆત પણ પ્રાર્થનાથી થતી.

        રાશિદ કિદવાઈના પુસ્તક ‘નેતા અભિનેતા’માં ફિલ્મ ઈતિહાસકાર, ડિસ્ટ્રીબ્યુટર, પ્રોડ્યુસર અને લેખ જયપ્રકાશ ચોક્સીના મત મુજબ અંગ્રેજો સામેની લડતમાં ગાંધીજીના ધર્મ અને માઈથોલોજી પરના વિશ્વાસને કારણે જ લોકોને તે સમયની ફિલ્મોમાં રસ પડ્યો. લોકો ફિલ્મો જોતા થયા. કેવી રીતે ? એનો જવાબ પણ મળશે. આમ તો ગાંધીજીને ફિલ્મોમાં ખાસ રસ નહોતો, એટલે સુધી કે બાપુને તેની અસર વિશે પણ શંકા હતી. કારણ કે તે સમયે આજની જેમ થિયેટર્સ તો નહોતા, માત્ર રાત્રે મંડપ બાંધીને ફિલ્મો દર્શાવાતી, એટલે ફિલ્મો કેટલા લોકો સુધી પહોંચે તે અંગે કદાચ બાપુને શંકા હશે. જો કે બાપુને મનાવવા તે સમયના ખ્વાજા અહેમદ અબ્બાસ જેવા ફિલ્મ મેકરોએ કોશિશ કરી કે તમે ફિલ્મોથી વધુ લોકો સુધી પહોંચી શક્શો, પરંતુ ગાંધીએ ફિલ્મો કરતા અખબારો પર જ આધારિત રહેવાનું મુનાસિબ માન્યું.

        બાપુને બોલીવુડ પ્રત્યે કેટલો અણગમો હતો તે આ કિસ્સા પરથી સમજી શકાશે. ભારતીય સિનેમાને 25 વર્ષ થવા પર ઈન્ડિયન સિનેમેટોગ્રાફ કમિટીએ તે સમયે ગાંધીજીનો સંદેશ મગાવ્યો. આ માટે તેમણે ગાંધીજીને પ્રશ્નોત્તરી મોકલી આપી. આજની ભાષામાં કહીએ તો ત્યારે ગાંધી સેલિબ્રિટી હતા, તેમના એક અવાજે લાખો લોકો તૈયાર થતા હતા, એટલે કમિટીએ પણ તેમના શબ્દો છાપવામાં ગૌરવ અનુભવ્યુ હશે. પરંતુ કમિટીને રોકડો જવાબ મળ્યો ના. ગાંધીજીના સચિવ મહાદેવ દેસાઈએ કહી દીધું કે,’ બાપુને ફિલ્મોમાં રસ નથી એટલે તેઓ સંદેશ નહીં આપે.’ હવે સમજો આવો હતો બાપુ અને બોલીવુડનો સંબંધ.  

ચાર્લી ચેપ્લિનની લોકપ્રિયતા આજે પણ બરકરાર છે. પરંતુ ગાંધી અને ફિલ્મોના સંબંધને જાણવો હોય તો બંનેની મુલાકાત પહેલાની આ ઘટના જાણવા જેવી છે. ગાંધી જ્યારે બીજી ગોળમેજી પરિષદમાં ભાગ લેવા લંડન પહોંચ્યા તો તેમને ચાર્લીને મળવામાં રસ નહોતો. તેમના મતે ચેપ્લિન એક જોકરથી વિશેષ કંઈ નહોતો. લંડનમાં ગાંધી મ્યુરિલ લેસ્ટરના ત્યાં રોકાયા હતા જે 1925માં ગાંધી આશ્રમમાં રોકાઈ ચૂકી હતી. 1932માં તેની પ્રકાશિત થયેલી બુક ‘એન્ટરટેઈનિંગ ગાંધી’માં એણે લખ્યું છે કે ગાંધીને ચેપ્લિનને મળવામાં કોઈ રસ નહોતો, તેમના મતે ચેપ્લિન જોકરથી વિશેષ નહોતા. જો કે બાદમાં અમારી વચ્ચે ચર્ચા થઈ. તેમને ચેપ્લિનની ગરીબો વિશેની લાગણી વિશે જાણ થઈ અને બંને મળ્યા. મેં એમને ચેપ્લિનની ફિલ્મોના સબ્જેક્ટ વિશે વાત કરી બાદમાં તેઓ મળવા તૈયાર થયા. આ કિસ્સો પણ એ સમજવા માટે કે ગાંધીને ફિલ્મોમાં બસ આટલો જ રસ હતો.

        તેમ છતાંય બોલીવુડ પર ગાંધીજીનો જબરજસ્ત પ્રભાવ રહ્યો છે. બાપુ ભલે ફિલ્મો નહોતા જોતા, પરંતુ વી. શાંતારામથી રાજકુમાર હિરાની જેવા સંખ્યાબંધ ફિલ્મ મેકર્સ પર તેમનો પ્રભાવ હજીય છે. એટલે જ ગાંધી વિચારો પર આધારિત ફિલ્મો બોલીવુડમાં હજી પણ બની રહી છે. વી. શાંતારામ, મહેબૂબ ખાન, રાજકપૂર, વિધુ વિનોદ ચોપરા જેવા ફિલ્મ મેકર્સ પર પણ ગાંધીનો પ્રભાવ સ્પષ્ટ દેખાય છે. અહિંસા, પ્રેમ, કરુણા, ત્યાગ, એક્તા, અસહકાર, મહિલાઓને સમાનતા જેવા ગાંધી વિચારો પર આજે પણ ફિલ્મો બને છે. અને આની શરૂઆત પણ ગાંધીના સમયથી જ થઈ છે. ગાંધીજીના આ વિચારો પર બનેલી ફિલ્મો સફળ પણ થઈ છે. એવું કહી શકાય કે ફિલ્મ મેકર્સ માટે ગાંધીવિચારો હંમેશા સફળતાની ચાવી રહ્યા છે.

                     Image Courtesy: motivatevalmorgan.com

          

      1930થી 1945ના ગાળામાં છૂતઅછૂત, કોમી એક્તા, મહિલા સમાનતા જેવા વિચારો પર બનેલી ફિલ્મો તે સમયે અકલ્પનીય સફળ રહી હતી. રાશિદ કિદવાઈના પુસ્તક ‘નેતા અભિનેતા’માં તેમણે એક કિસ્સો વર્ણવ્યો છે. જે મુજબ ગાંધીના પ્રભાવથી દેબાકી બોઝ નામના યુવાને કોલેજ છોડીને 1932માં ચંડીદાસ નામની ફિલ્મ બનાવી. આ ફિલ્મની વાર્તા એક એવા બ્રાહ્મણ યુવાનની હતી, જેને લોઅર કાસ્ટની મહિલા સાથે પ્રેમ થઈ જાય છે. 1932માં દેબાકી બોઝે આ ફિલ્મ બનાવી હતી. આ ફિલ્મથી હરિજન અને છૂતઅછૂત દૂર કરવાના ગાંધીના વિચારને વાચા અપાઈ હતી.  તો આ જ વિચાર પર અશોક કુમારની ફિલ્મ અછૂત કન્યા 1936માં આવી હતી. એટલે કે ફિલ્મોના વિષય ગાંધી વિચારની આસપાસ જ રહેતા.

તો વી. શાંતારામ જે આ સમયે સ્ટાર ફિલ્મ મેકર ગણાતા હતા.એમણે પણ ગાંધી વિચારો પર ફિલ્મો બનાવી. તેમની ફિલ્મ દુનિયા ના માને જે મૂળ મરાઠી ફિલ્મ પરથી બની હતી, તેમાં એક વિધુર પુરુષ અને સગીર યુવતીના લગ્નની વાત હતી. 1937માં આવી ઘટનાઓ સામાન્ય હતી. જેની સામે ગાંધી અવાજ ઉઠાવતા હતા. ગાંધીના મત પ્રમાણે સગીર યુવતીઓનું શરીર માતા બનવાનો ભાર સહન કરી શકે તેવું નથી હોતુ. તેમણે પોતાની આત્મકથામાં પણ ઉલ્લેખ કર્ય છે. ત્યારે વી. શાંતારામની આ ફિલ્મ પણ આ જ વિષય પર હતી. ફિલ્મના સમીક્ષકોએ ખૂબ વખાણ કર્યા, કમર્શિયલી પણ સક્સેસ રહી. પછી તો સ્ત્રીઓના સમાન હકો અને તેમના જીવન પર પ્રકાશ પાડતી બાલ યોગિની (1937), સુમનગલી (1940), ઈન્દિરા એમ.એ. (1934), અપના ઘર (1942) જેવી ઘણી ફિલ્મો આવી. જેમાં સ્ત્રીઓનું જીવન મૂળ વિચારમાં હતું. સ્ત્રી પુરુષ સમાનતાના ગાંધીવિચારની વાત હતી. આ રીતે ગાંધી અને ફિલ્મો એકબીજા સાથે સંકળાતા રહ્યા.

        હવે જ્યારે 1931ના રોજ પહેલી બોલતી ફિલ્મ અરદેશર ઈરાનીની આલમઆરા રિલીઝ થઈ. અને ગાંધીનો મેસેજ વધુ મજબૂત બન્યો. કારણ કે ફિલ્મો વધુ અસરકારક બનવા લાગી હતી. તે સમયે ભારતમાં પિતૃપ્રભાવ સમાજ હતો, મહિલાઓ આઝાદીની લડાઈમાં ભાગ નહોતી લેતી, ત્યારે 1936માં વી.શાતંરામે અમર જ્યોતિ નામની ફિલ્મ બનાવી જેમાં એક મહિલા પોતાના દારૂડિયા પતિ સામે અવાજ ઉઠાવે છે. આ ફિલ્મનો મુખ્ય પ્લોટ હતો પિતૃપ્રધાન સમાજ સામે બળવો. જે વિશે પણ ગાંધીજી વાત કરતા રહેતા હતા. 

પણ કહેવાય છે ને કે બધાનો દાયકો હોય છે. આવું જ કંઈક બોલીવુડમાં ગાંધી વિચાર પર બનતી ફિલ્મો સાથે પણ થયું. 1940માં તે સમયના શેર માર્કેટ કિંગ ચંદુલાલ શાહનું બોલીવુડમાં આગમન થયું અને પરિવર્તન શરૂ થયું. બોલીવુડનું કમર્શિયલાઈઝેશન શરૂ થયું. ચંદુલાલ શાહની ફિલ્મોએ માઈથોલોજી ફિલ્મોનો યુગ મૃત્યુઘંટ વગાડી દીધો. જો કે વી.શાંતારામ તો મીનિંગફૂલ સિનેમાને જ વળગી રહ્યા હતા. ચંદુલાલ શાહની હાજરીથી એમને કોઈ ફરક નહોતો પડ્યો. 1941માં તેમની ફિલ્મ ‘પડોશી’ રિલીઝ થઈ. જેમાં હિન્દુ મુસ્લિમ એક્તાની વાત હતી. તો 1957માં તેમણે ‘દો આંખે બારાહ હાથ’ બનાવી જેમાં જેલનો વોર્ડન 600 કેદીઓને સુધારતા સુધારતા પોતાનો જીવ કુરબાન કરી દે છે. આ ફિલ્મો પણ ગાંધીજીના કોમી એક્તા અને ત્યાગ પર આધારિત હતી. ફક્ત શાંતારામ જ નહીં પરંતુ તેમના સમકાલી સોહરાબ મોદી અને મહેબૂબ ખાન પણ આવી જ ફિલ્મો બનાવતા. ખાસ તો 1942માં આવેલી મહેબૂબ ખાનની ‘રોટી’ નામની ફિલ્મે ગાંધીજીની ચળવળને મજબૂત કરી. આ ફિલ્મમાં બ્રિટિશર્સની ડિવાઈડ એન્ડ રુલ પોલિસીની વાત હતી.

        

બીજી તરફ સોહરાબ મોદીએ મિનરવા બેનર હેઠળ તત્કાલીન સામાજિક બદીઓ વિશે પણ ફિલ્મ બનાવી જેમ કે મીઠા ઝહર (1938), મહિલાઓના હક પર ‘તલાક’ (1938) ‘ભરોસા’ (1940) જેવા નામ સામેલ છે. 1941માં આવેલી સોહરાબ મોદીની ફિલ્મ ‘સિકંદર’માં પુરુ રાજાની હિંમતની વાર્તા પર આધારિત હતી. જેમાં સોહરાબ મોદી અને પૃથ્વીરાજ કપૂર લીડ રોલમાં હતા. આ ફિલ્મ વર્લ્ડ વોર 2 સમયે રિલીઝ થઈ હતી. તે સમયે ભારતમાં પણ આઝાદીની ચળવળ પૂરજોશમાં હતી. ફિલ્મમાં પુરુની હિંમતે હજારો સ્વાંતંત્રય સૈનિકોના મનોબળને જગાવ્યું, દેશભક્તિનો જુસ્સો પ્રગ્ટાવ્યો. બ્રિટિશ ઓથોરિટીએ આ ફિલ્મને કેટલાક વિસ્તારોમાં બેન કરી હતી. તેમ છતાંય બોક્સ ઓફિસ પર ફિલ્મ શાનદાર સફળ રહી હતી. તે સમયે અમેરિકન મોશન પિક્ચર મેગેઝિને ફિલ્મને મિલિયન રુપી મૂવી માર્વેલ ગણાવી હતી. આ ફિલ્મ પણ ગાંધીજીની લડતમાં મહત્વની રહી.

                            ફિલ્મ લગે રહો મુન્નાભાઈનું દ્રશ્ય

પછી તો ઘણી ફિલ્મો બની. જો કે આઝાદી બાદ 1960ની આસપાસ ગાંધી વિચારો પર આધારિત ફિલ્મો બોલીવુડમાં ફ્લોપ થવા લાગી. લોકોને આ વિષય નહોતો ગમતો, આઝાદી બાદ ભારત-પાકિસ્તાન અને ભારત-ચીનના યુદ્ધ થયા એટલે આ વિષયની ફિલ્મો બની અને હિટ થઈ અને ગાંધી વિચાર પડદા પાછળ ધકેલાતા ગયા. પણ અચાનક આ દરમિયાન ફરી ગાંધી અને બોલીવુડ એક સાથે ચમક્યા. 1982માં સર રિચાર્ડ એટનબરોએ બાપુની જીવન પર ‘ગાંધી’ ફિલ્મ બનાવી, જેણે કોસ્ચુયમમાં ઓસ્કાર પણ જીત્યો. આ ફિલ્મ તે સમયની સૌથી સફળ આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ રહી. ફરી એકવાર બોલીવુડમાં ગાંધી ચર્ચાયા. પણ  1996માં શ્યામ બેનેગલે મેકિંગ ઓફ મહાત્મા બનાવી જે ઉઁધે કાંધ પછડાઈ. તો 2000માં કમલ હસનની ‘હે રામ’ જેમાં નસીરુદ્દીન શાહ લીડ રોલમાં હતા એ પણ ફ્લોપ થઈ. એટલે બોલીવુડે ગાંધીથી મોઢું ફેરવી લીધું. જો કે 2006માં રાજકુમાર હિરાનીએ ‘લગે રહો મુન્નાભાઈથી ગાંધી’ વિચારોને નવી રીતે જીવંત કર્યા. 

        ગાંધીજી અને ફિલ્મો આ બંનેનો સંબંધ ઉત્તર દક્ષિણ ધ્રુવ જેવો હતો, તેમ છતાંય બંને એકબીજાની સમાંતર રહ્યા છે. અને એકબીજાને મદદરૂપ રહ્યા છે. ગાંધીવિચારો પર બનેલી ફિલ્મોથી ગાંધીજીનો સંદેશ લાખો લોકો સુધી પહોંચ્યો. જેને કારણે લોકો જાગૃત થતા રહ્યા. તો ફિલ્મોને પણ ગાંધી વિચારના કારણે ઓડિયન્સ અને વિષય બંને મળતા રહ્યા.  એટલે જ પરોક્ષ રીતે બાપુ બોલીવુડના અને બોલીવુડ બાપુનું આભારી રહ્યું છે.

-      ‘નેતા અભિનેતા’ – રાશિદ કિદવાઈના પુસ્તક પરથી

Montu Ni Bittu:જેટલું હસાવશે, એટલા જ લાગણીશીલ પણ કરશે, મળ્યા આટલા સ્ટાર

ડિરેક્ટરઃ વિજયગિરી બાવા

કાસ્ટઃ મૌલિક નાયક, આરોહી, મેહુલ સોલંકી, હેમાંગ શાહ

વિજયગિરી બાવાની પ્રેમજી જેણે જોઈ હશે, તેમને મોન્ટુની બિટ્ટુ પાસેથી અપેક્ષા તો હશે જ. પ્રેમજી ધ રાઈઝ ઓફ વૉરિયરમાં એક સાવ જુદા પ્રકારની સ્ટોરી હતી, તો મોન્ટુની બિટ્ટુ તેના કરતા એલગ જ બેકગ્રાઉન્ડ અને અલગ જ જૉનરની ફિલ્મ છે. કોમન છે ડિરેક્ટર વિજયગિરી બાવાનો ટચ અને ફિલ્મની કાસ્ટ. આ ફિલ્મનો એક જ શબ્દમાં રિવ્યુ કરવો હોય ને તો કહી શકાય કે 2 કલાક અને 13 મિનિટની ફિલ્મ જલસો કરાવે છે. આ ફિલ્મ તમને જેટલા હસાવશે ને એટલો જ ગળે ડૂમો પણ બાઝવા મજબૂર કરશે. ફિલ્મના કેટલાક સીનમાં તમે ખુરશી પકડીને ખડખડાટ હસશો, તો કેટલાકમાં તમારી આંખમાંથી આંસુ નીકળવાના પૂરા ચાન્સ છે.

પોળની અંદર પોળ, અને પોળમાં 'સ્ટોરી'

ફિલ્મની સ્ટોરી બહુ નોર્મલ છે. વાર્તા ફિલ્મના નામ પ્રમાણે જ મોન્ટુ અને બિટ્ટુની આસપાસ ફરે છે. ફિલ્મના નામ પરથી જ ખ્યાલ આવે કે મોન્ટુને બિટ્ટુ ખૂબ ગમે છે. પોળમાં સાથે રહેતા મોન્ટુ અને બિટ્ટુ બેસ્ટ ફ્રેન્ડ છે, જોડે રમીને મોટા થયા છે. અને મોન્ટુને બિટ્ટુ ગમવા લાગે છે. જો કે આ મોટા ભાગના છોકરાઓની જેમ (હળવાશમાં) મોન્ટુ ફક્ત બિટ્ટુનો બેસ્ટ ફ્રેન્ડ છે. મોન્ટુની પોતાના પ્રત્યેની ફીલિંગ બિટ્ટુને ખબર છે, તો મોન્ટુને ય બિટ્ટુ પાસેથી કોઈ અપેક્ષા નથી. મોન્ટુ માટે બિટ્ટુ જ દુનિયા છે. પણ બિટ્ટુના જીવનમાં એન્ટ્રી થાય છે અભિનવની અને અહીંથી સમીકરણો બદલાય છે. અહીંથી મોન્ટુ અને બિટ્ટુના સંબંધોમાં જે ચડાવ ઉતાર આવે છે, એની મજા છે. સ્ટોરી ખૂબ સુંદર લખાઈ છે. જાણીતા લેખક રામ મોરીએ આ ફિલ્મથી રાઈટર તરીકે ડેબ્યુ કર્યો છે. અને કહી શકાય કે તેઓ સફળ રહ્યા છે.

એક્ટિંગના એક્કા

મૌલિક નાયકને અત્યાર સુધી આપણે કોમેડી કરતા જ જોયા છે. પ્રેમજી હોય કે લવની ભવાઈ મૌલિક હંમેશા કોમેડી કરતા આવ્યા છે. પરંતુ મૌલિક મોન્ટુના રોલમાં 100 ટકા ફિટ બેસે છે. પહેલા હાફમાં તો મૌલિક અને હેમાંગ શાહ ખૂબ હસાવે છે. ફિલ્મનો મોટા ભાગનો ભાર આ બંને એક્ટર્સના ખભા પર જ છે. કોમિક ટાઈમિંગમાં આ બંને એક્ટર્સનો જોટો જડે એમ નથી. અને જ્યારે સાથે સ્ક્રીન પર સાથે જોવા મળે તો બીજું જોઈએ શું ? ખાસ તો મૌલિકના એક્સપ્રેશન જોઈને જ તમે પોતાની જાતને હસતા નહીં રોકી શકો. આરોહી દરેક ફિલ્મની જેમ ખૂબ જ નેચરલ લાગે છે. પિંકી પરીખ લાંબા સમયે કેમેરા સામે આવ્યા છે, અને તેમને જોવા ગમે છે. હેપ્પી ભાવસાર સાવ અલગ જ અંદાજમાં જોવા મળી રહ્યા છે, તેમને જોવાની પણ મજા આવશે. ધૂનકી બાદ કૌશાંબી સાવ અલગ જ અવતારમાં દેખાયા છે, પણ દર્શકોને સૌભાગ્યલક્ષ્મી યાદ તો રહી જ જશે. હા મેહુલની એક્ટિંગ થોડી ડલ લાગે છે. મેહુલનું પાત્ર અભિનવ જે રીતે એન્ટ્રી લે છે અને ઈમ્પેક્ટ ઉભી થાય છે, એ ફ્લો જળવાતો નથી. મેહુલના ડાઈલોગ્સમાં પ્રેમજીના પાત્રના ઉચ્ચારણની છાંટ દેખાય છે. પણ અહીં અભિનવના પાત્રમાં હજી સારું કરવાનો સ્કોપ હતો.

ડિરેક્ટર તરીકે વિજયગિરી બાવા ઓલમોસ્ટ દરેક સીનમાં સક્સેસફુલ છે. ફિલ્માં પહેલી 10-15 મિનિટ થોડી સ્લો લાગશે. પણ ત્યાં સુધી અમદાવાદની પોળનું કલ્ચર તમે જોઈ ચૂક્યા હશો, જે ખૂબ સારી રીતે ઝીલાયું છે. ખાસ કરીને પોળની સવાર, પોળમાં ઉજવાતા તહેવારોનો માહોલ અને પાડોશીઓ સાથેના સંબંધો બતાવવામાં ડિરેક્ટર વિજયગિરી બાવા સફળ રહ્યા છે. અને મેહુલ સુરતીનું મ્યુઝિક હોય તો પછી પૂછવું જ શું. ફિલ્મના કેટલાક સીન એવા છે, જેમાં ડાઈલોગ્સ નથી, પણ એક્ટિંગ, ડિરેક્શન અને બેકગ્રાઉન્ડ સ્કોરના કોમ્બિનેશનથી આવા સીન તમને ટચ કરી જશે.

તો સરવાળે કહી શકાય કે ફિલ્મની થોડી સ્લો શરૂઆત, જેમાં મોટા ભાગે પોળનો માહોલ અને કેરેક્ટર ઈન્ટ્રોડ્યુસ થાય છે, ત્યાં ફિલ્મ સહેજ સ્લો લાગે છે. અને મેહુલ સોલંકી થોડા ડીમ લાગે છે. પણ બાકી બધ્ધું જ મજેદાર છે.

મિડ ડે મીટર: 5માંથી 3.5 સ્ટાર


તા. ક.: તમારી લાઈફની 'મોન્ટુ મોમેન્ટ્સ' યાદ ના આવી જાય તો કહેજો !!!!

ગુજરાતનું એક ગામ જ્યાં દરેક ઘરના લોકો કરે છે દેશ સેવા

દેશની આઝાદીમાં ગુજરાતનું યોગદાન નોંધપાત્ર છે. આઝાદી બાદ પણ દેશના ઘડરતમાં, વ્યવસાયમાં ગુજરાતીઓ આગળ છે. પણ સરહદ પર દેશની સુરક્ષા કરનાર જવાનોમાં અત્યાર સુધી ગુજરાતીઓની સંખ્યા બહું ઓછી હતી. પણ હવે સરહદો પર જવાનોમાં ગુજરાતીઓની સંખ્યા હવે વધી રહી છે અને આ સંખ્યા વધારવામાં ગુજરાતનું આ ગામ મોખરે છે. જેનું નામ છે રંગપુર. ગુજરાતના પાટનરગર ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલું આ ગામ અનોખું છે. ગાંધીનગરથી મહુડી જવાના હાઈવે પર માણસા તાલુકામાં આ ગામ આવેલું છે. અમદાવાદથી અંતર છે માત્ર 60 કિલોમીટર.

રંગપુર ગામમાં પ્રવેશતા જ વર્તાશે દેશભક્તિની સુગંધ

તમે રંગપુર ગામના દરવાજામાં પ્રવેશ કરો કે તરત જ તેની હવાથી, તેના વાતાવરણથી અંજાઈ જાવ. અહીંની હવામાં જ તમને દેશભક્તિની સુગંધ વર્તાશે. અહીં ભૂમિમાં જ તમને દેશમાટે મરી ફીટવાની ભાવના વર્તાશે. આ રંગપુર ગામ ખાસ એટલા માટે છે કે અહીં ભૂમિ, અહીંની માતાઓ નરબંકાઓને જન્મ આપે છે. રંગપુર ગામ ખાસ એટલા માટે છે કે આ ગામમાં એક પણ ઘર એવું નથી જ્યાંથી કોઈ દેશસેવા કરવા ન ગયું હોય.




450 ઘરમાંથી 125 યુવાનો છે આર્મીમાં

દરેક ઘરમાંથી ઓછામાં ઓછો એક યુવાન તો આર્મી, SRP અથવા પોલીસમાં ભરતી થયેલો જ છે. આ ગામમાં લગભગ 450 જેટલા ઘર છે. જેમાં 125 લોકો આર્મીમાં છે, 25 જવાનો SRPમાં તો 325 જવાનો પોલીસ જીવના જોખમે ફરજ બજાવે છે. આ આંકડા જ રંગપુર ગામના લોકોની દેશભક્તિને સાબિત કરવા માટે પૂરતા છે. અહીં દેશભક્તિના સંસ્કાર ગળથૂથીમાંથી જ મળે છે. ગામમાં સમજણા થયેલા છોકરાની ઉંમર ગમે તે હોય, પણ તમને તેને પૂછશો કે બેટા તારુ સપનું શું છે, તો જવાબ એક જ મળશે. સૈન્યમાં જવું છે, કે પોલીસમાં જવું છે. ગામના નાના નાના બાળકો પણ એક જ ધ્યેય સાથે મોટા થાય છે, આ ધ્યેય છે માતૃભૂમિની રક્ષાનું. અને આ વાત ફક્ત કહેવા પૂરતી નથી, 12-13 વર્ષના બાળકો પણ ગામના યુવાનો સાથે શારીરીક રીતે સશક્ત થવા તૈયારી કરતા તમને ગામમાં જ મળી આવશે.



એકનો એક દીકરો હોય તો પણ આર્મીમાં મોકલે છે : ક્રિષ્નાબા જાડેજા

સામાન્ય રીતે કોઈ ગામમાં જે વ્યક્તિની આર્થિક સ્થિતિ સદ્ધર હોય, તેને સૌથી વધુ માન મળે. પરંતુ અહીં રંગપુરમાં સ્થિતિ જુદી છે. અહીં જે ઘરમાંથી સૌથી વધુ લોકો સૈન્યમાં કે પોલીસમાં હોય તેનું માન સૌથી વધુ હોય છે. ગામના સરપંચ ક્રિષ્નાબા ચાવડા કહે છે કે,'અમારા ગામનું નામ આ જ કારણે ગર્વથી લેવાય છે. મને પણ ગામના છોકરાઓ પર, માતાપિતા પર ગર્વ છે.' સૈન્યમાં અને પોલીસમાં બંનેમાં જીવનું જોખમ હોય છે. તેમ છતાંય માતા-પિતા ખુશી ખુશી પોતાના બાળકોને માતૃભૂમિના ચરણે ધરી દે છે. સરપંચ ક્રિષ્નાબા જાડેજા કહે છે કે,'ભલે એકનો એક જ દીકરો હોય, પણ આર્મીમાં મોકલતા મારા ગામના લોકો અચકાતા નથી.'



ગામના લોકો પાટણ વસાવનાર વનરાજ ચાવડાના છે વંશજ

આ વાત આજ કાલની નથી. રંગપુર ગામમાં મોટા ભાગની વસ્તી દરબાર સમુદાય એટલે કે ક્ષત્રિયોની છે અને ક્ષત્રિઓની જવાબદારી કહો કે પછી તેમના લોહીમાં જ માતૃભૂમિનું રક્ષણ કરવાની ભાવના હોય છે. આ ગામનો ઇતિહાસ સૈકાઓ જૂનો છે. ગામના એક અગ્રણી કહે છે કે આ ગામના લોકો પાટણ શહેર વસાવનાર વનરાજ ચાવડાના વંશજો છે. તેમના વડવાઓ પણ યુદ્ધ લડવા જતા હતા અને આજે પણ ગામના દરેક પરિવારે તે વારસો સાચવી રાખ્યો છે.



આર્મી હોય છે પહેલો પ્રેફરન્સઃ જીતેન્દ્રસિંહ

આમ તો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય પશુપાલન અને ખેતી છે. પરંતુ છેલ્લી બે પેઢીથી ગામના દરેક પરિવારના લોકો આર્મી કે પોલીસમાં જ છે. પોલીસ અને આર્મીમાં જવાની તૈયારી કરતા ગામના યુવાન જીતેન્દ્રસિંહનું કહેવું છે કે,'અમે બધી જ સરકારી ભરતીની તૈયારી કરીએ છીએ, પરંતુ અમારો પ્રેફરન્સ પહેલા આર્મી અને બીજી પોલીસ હોય છે.' ગામમાંથી ભલે દરેક પરિવારના લોકો દેશસેવા કરતા હોય, પરંતુ કદાચ સરકારનું ધ્યાન અહીં નથી ગયું. શારીરીક રીતે મજબૂત થવા ગામના યુવાનો અને લોકોએ જ ફાળો કરીને શાળામાં જીમ ઉભુ કર્યું છે. જિતેન્દ્રસિંહ કહે છે કે અમે સવાર સાંજ સાથે દોડવાની પ્રેક્ટિસ કરીએ અને સાથે જ શાળામાં થોડાક સાધનોથી કસરત કરીએ છીએ. સર્વિસમાંથી નિવૃત્ત થયેલા લોકો, કે પછી પાસ થયેલા યુવાનો ગામના નાના યુવાનોને તાલીમ આપે છે . હાલ SRPમાં ફરજ બજાવતા વનરજાસિંહનું કહેવું છે કે છોકરાઓ શારીરીક તૈાયરીઓની સાથે થિયરની તૈયારી પણ કરે છે. ભરતી નજીક આવે ત્યારે એક જગ્યાએ ભેગા થઈને વાંચવા બેસે. એકબીજાને પુસ્તકો સજેસ્ટ કરે છે. અને કોઈને ન ખબર પડે તો શીખવતા પણ રહે છે. આ જ રીતે સાથે ચાલવાની ભાવનાથી લોકો આગળ ચાલે છે. સરપંચ ક્રિષ્નાબા ચાવડાનું કહેવું છે કે,'અમારી સરકારને અરજ છે કે ગામ પર ધ્યાન આપે, અને છોકરાઓને તૈયારી માટે સુવિધા કરી આપે. અમારા બાળકોને તૈયારી માટે એક ગ્રાઉન્ડની પણ જરૂર છે.'

આપણે માનીએ કે ન માનીએ પરંતુ દેશભક્તિનો ખુમાર તો ગણતરીના પ્રસંગોએ જ જોવા મળે છે. પરંતુ રંગપુર ગામ દેશભક્તિના રંગે એવું રંગાયું છે કે અહીં બાળકો જન્મે જ છે દેશની સેવા માટે. 15મી ઓગસ્ટે આવા ગામના તમામ લોકોને શત શત પ્રણામ.

મચ્છુ જળ હોનારતઃ વાંચો તે દુર્ઘટના અનુભવનાર લોકોનો આંખે દેખ્યો અહેવાલ

11 સપ્ટેમ્બર, 1979નો દિવસ ગુજરાતના ઈતિહાસમાં કાળના નામે નોંધાયેલો છે. મચ્છુ 2 ડેમ, જે બન્યો હતો મોરબીવાસીઓને પાણી આપવા માટે. મોરબી વાસીઓની જીવાદોરી માટે. પરંતુ કહેવત છે ને જે પોષતું તે મારતું. એવો જ ક્રમ અહીં દેખાયો. જે મોરબી 2 ડેમનો ઉપયોગ લોકોને પાણી પહોંચાડવા માટે થવાનો હતો, તે જ ડેમના પાણીએ હજારો જિંદગી હણી લીધી. પાણી બચાવો તે આપણને બચાવશે એવા સૂત્રો આપણે સાંભળ્યા છે, પરંતુ અહીં તો બચાવેલું પાણી જ હજારો જિંદગીઓ તાણી ગયું.

શું માનવી અને શું પશું, ઈમારતો કે વાહનો... પાણીના જોર સામે બધું જ રમકડાની જેમ તણાઈ ગયું. મોરબીના લોકો જ્યારે આજે પણ એ ઘટનાને યાદ કરે છે ત્યારે ભયનું લખલખું પસાર થઈ જાય છે. 1979ના ઓગસ્ટ મહિનાની 11 તારીખે કુદરતે જે કૅર વર્તાવ્યો, તે યાદ કરતા આજે પણ લોકોની આંખના ખૂણાં ભીના થઈ જાય છે. અવાજને ડૂમો બાઝી જાય છે. તે સમયે કદાચ મોરબીનું એક પણ ઘર એવું નહોતું, જેના પરિવારનો ભોગ મચ્છુ ડેમ હોનારતે ન લીધો હોય.

જેણે આ દુર્ઘટના અનુભવી નથી, તે પણ સાંભળીને ધ્રૂજી ઉઠે છે. તો જરા વિચાર કરો, જે લોકોએ મોરબીના પૂરને અનુભવ્યું છે, તેમની હાલત શું થઈ હશે. મોરબી દુર્ઘટનાના 40 વર્ષે gujaratimidday.comના કોરસપોન્ડન્ટ ભાવિન રાવલે આ દુર્ઘટનાને નજરે નિહાળનાર, મોરબી દુર્ઘટનામાં બચી જનાર લોકો સાથે ખાસ વાતચીત કરીને તે સમયની ઘટનાને જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો. અને જે માહિતી મળી તે ખરેખર દર્દનાક છે.
વલ્લભભાઈના પરિવારના 11 લોકો તણાયા
વલ્લલબાઈ પ્રજાપતિએ આ આખીય દુર્ઘટના નજરે જોઈ છે. અને તેઓ પોતાના પરિવારના 11 લોકોને આ દુર્ઘટનામાં ગુમાવી ચૂક્યા છે. વલ્લભભાઈ એ ગોઝારો દિવસ યાદ કરતા કહે છે કે,'8 દિવસથી વરસાદ ચાલુ હતો. મોરબી 1 ડેમ ઓવરફ્લો થયો એટલે એનું પાણી 2 નંબરના ડેમમાં આવ્યું. અમારું ઘર ડેમથી 6-7 કિલોમીટર દૂર હતું. ડેમ તૂટ્યો એટલે પહેલા તો 2-3 ફૂટ પાણી ભરાયા. પાણી મોરબી તરફ જતું હતું, પછી પાછુ આવ્યું. અને જે ફોર્સમાં પાણી આવ્યું, એની સ્પીડ સામે બચવાના કોઈ વિકલ્પ જ નહોતા. પશુઓ જીવ બચાવવા છત પર ડી ગયા હતા. જોત જોતામાં પાણી 10 ફૂટ સુધી ભાઈ ગયા. અમે બધાં માતાનો મઢ હતો એની છત પર ચડી ગયા. જ્યાં જુઓ ત્યાં પાણી જ પાણી દેખાતું હતું. બપોરે 3.30 વાગ્યાની આસપાસ પાણી ભરાયા એ સાંજે લગભગ 10-11 વાગે ઉતર્યા. પછી બધાએ પોતાના ઘર જોવાની શરૂઆત કરી. પણ પાણી ઉતર્યા બાદની સ્થિતિ ભયાનક હતી. ચારે તરફ લાશ જ દેખાતી હતી. વીજળીના તાર પર લાશો લટકતી હતી. મારા મોટા બાપાના પરિવારના 8 જણા આ પાણીમાં તણાઈ ગયા. તેમના 3 ભાણેજ સાતમ આઠમ કરવા આવ્યા હતા એ પણ તણાઈ ગયા. પાણી ઉતર્યા બાદના દ્રશ્યો જોઈને બધાના મગજ બહેર મારી ગયા હતા. સરકારે રાહત કામગીરી શરૂ કરી. ફૂડ પેકેટ આવતા. પણ મોરબીને સરખું થતાં 3 મહિના લાગ્યા. સાફસફાઈ કરીને, રહેવા લાયક થતા 3 મહિનાનો સમય વીત્યો. એ 7થી 8 કલાકનો સમય જિંદગીમાં ક્યારેય ભૂલી નહીં શકાય.'

વલ્લભભાઈ પ્રજાપતિ અને મયુરદાન ગોવાભાઈ મારુતિ

'અમે લગભગ 72 લોકોને બચાવ્યા'

એક તરફ મોત હતું તો બીજી તરફ માનવતા પણ હતી. એક તરફ કાળ હતો, તો બીજી તરફ કાળથી બચાવનાર લોકો પણ હતા. એક તરફ મૃત્યુ પ્રચંડ વેગે ધસમસતું આવી રહ્યું હતું, તો બીજી તરફ લોકો દેવદૂત બની રહ્યા હતા. gujaratimidday.comએ મયુરદાન ગોવાભાઈ મારુતિ સાથે વાત કરી. જેઓ તે સમયે NCCના કમાન્ડર હતા, અને તેમણે 72થી વધુ લોકોના જીવ બચાવ્યા હતા. આ માટે તેમને NCCના ડાયરેક્ટર જનરલનો મેડલ મળી ચૂક્યો છે. તો પુરાણીજી પારિતોષિક પણ મળ્યું છે.

મયુરદાન ગોવાભાઈ મારુતિ એ સમયને યાદ કરતા કહે છે કે,'10 તારીખને શુક્રવાર હતો, ખૂબ વરસાદ પડ્યો હતો. આખી રાત પણ વરસાદ પડ્યો હતો, એટલે પાણી ભરાયા હતા. એટલે અમે લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડતા હતા. નીચાણવાળા વિસ્તારમાંથી લોકોને સલામત સ્થળે લઈ જતા હતા. મોરબીની નહેરુ વ્યાયામ શાળાના યુવાનો પણ મદદ કરી રહ્યા. ડેમ તૂટ્યો એ પહેલા જ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી હતા. એટલે મુશ્કેલી તો પહેલેથી જ હતી. પણ મોરબી 1 ડેમ ઓવરફ્લો થતા 2 નંબરના ડેમમાં પાણી આવ્યું. ગેટ ખોલવાના પ્રયત્ન કર્યા, પરંતુ ગેટ ન ખૂલ્યો. જો એ ગેટ ખૂલ્યો હોત તો કદાચ નુક્સાન ન થાત. ડેમ તૂટ્યો એટલે પાણી ભરાવા લાગ્યા. એટલે બધાએ કહ્યું કે હવે નીકળી જવું જોઈએ. પણ મારી સાઈકલ ગામમાં હતી. હું લેવા ગયો, તો પાણી સાઈકલની ઉપરથી વહેતું હતું. જોતજોતામાં પાણી બચવા લાગ્યું. લગભગ દોઢ કિલોમીટર ચાલીને હું એક મકાનની છત પર પહોંચ્યો. ત્યાં અમે ઉપર ચડીને બેઠા તો એક ટ્રક, જે બચાવ કાર્યમાં વપરાતી હતી, તે પાણીમાં ફસાઈ હતી અને જળસ્તર વધતું હતું. ત્યારે છત પરથી ટ્રક સુધી દોરડું નાખીને ટ્રકમાં બેઠેલા લોકોને અમે સલામત રીતે છત પર લીધા. આ લોકો તો બચી ગયા, પણ મેં જે જોયું તે દર્દનાક હતું.

મારુતજીનું કહેવું છે કે છત પર બેઠા બેઠા 4 કલાકમાં મેં અનેક લોકોને તણાતા જોયા. એક વ્યક્તિ જીવ બચાવવા ટેલિફોનના થાંભલે ચડ્યો હતો. પણ થોડા સમયમાં તે થાક્યો અને પકડ છૂટી ગઈ, પાણીમાં તણાઈ ગયો. આ જોવા છતાંય બચાવવાની કોઈ તક નહોતી. પાણીનો પ્રવાહ એટલો હતો કે તણાતા લોકોને બચાવવા શક્ય નહોતા. મોડી સાંજે કે રાતે પાણી તો ઉતરી ગયા, પણ પાછળ નુક્સાન ઘણું મોટું હતું. એ દ્રશ્યો જોઈને જાતને સંભાળવી અઘરી હતી. કારણ બધે જ લાશો પડી હતી.

આ ભયાનક દુર્ઘટનામાં હજારો લોકો મૃત્યુ પામ્યા. મોતના જુદા જુદા આંકડા ચર્ચાય છે, પરંતુ ચોક્કસ કેટલા લોકો મર્યા હતા, તે આજેય કોઈ જાણતું નથી. જો કે આજે 40 વર્ષે મોરબી આ હોનારતને પાછળ મુકી બેઠું થઈ ચુક્યુ છે. ટાઈલ્સ ક્ષેત્રે અને ઘડિયાળ ક્ષેત્રે મોરબીનો જોટો જડે એમ નથી. તેમ છતાંય 11 ઓગસ્ટે આખા મોરબીમાં શોકનો ભાર હજીય વર્તાય છે.

Friend Zone Review:એક એવી વેબસિરીઝ જે નહીં જુઓ તો પણ ચાલશે

સ્ટાર કાસ્ટઃ મયુર ચૌહાણ, યશ સોની, સંજય ગલસર, રાહુલ રાવલ

ડિરેક્ટરઃ અર્ચના દેસાઈ 

વેબસિરીઝનો ટ્રેન્ડ ચાલી રહ્યો છે. ગુજરાતી વેબસિરીઝ પણ બની રહી છે. નાના મોટા પાયે વેબસિરીઝ બની રહી છે. સંદીપ પટેલે ડિરેક્ટ કરેલી મલ્હાર ઠાકર અને માનસી પારેખ સ્ટારર ડુ નોટ ડિસ્ટર્બને સારો પ્રતિસાદ મળ્યો છે. એના બાદ હવે આવી છે 'ફ્રેન્ડ ઝોન'. આ વેબ સિરીઝનું શૂટિંગ તો લાંબા સમય પહેલા પુરુ થઈ ગયું હતું. આખરે આ વેબસિરીઝ શેમારુની એપ પર રિલીઝ થઈ છે. આ વેબસિરીઝમાં યશ સોની, મયુર ચૌહાણ, સંજય ગલસર અને રાહુલ રાવલ છે. સાથે જ શ્રદ્ધા ડાંગર પણ છે. આ વેબસિરીઝમાં શાનદાર એક્ટર્સ મયુર ચૌહાણ, યશ સોની અને સંજય ગલસર હોવાને કારણે દર્શકોને ખૂબ આશા હતી. પણ અફસોસ કે વેબસિરીઝ જોવા પાછળ ટાઈમ ન બગાડો તો જ સારું. અને જો તમે ત્રણ એક્ટર્સમાંથી કોઈના ફેન હો તો તો ના જ જોતા.

વાર્તા રે વાર્તા 

વેબસિરીઝ પાંચ એપિસોડની છે. દરેક એપિસોડ આશરે 15 મિનિટની આસપાસનો છે. આ સ્ટોરી ત્રણ એવા યંગસ્ટરની છે, જેમને ગમતી છોકરી હા નથી પાડી રહી. તેઓ પોતાની ગમતી છોકરીને મેળવવા તેની પાસેથી આઈ લવ યુ સાંભળવા બધી જ મહેનત કરે છે. પણ છોકરી હા નથી પાડતી. આખરે ત્રણેય મળે છે મયુર ચૌહાણ ઉર્ફે ડૉ.પ્રેમાનંદને. જે ફ્રેન્ડ ઝોન નામની બીમારીના સ્પેશિયાલિસ્ટ છે. મયુર ઉર્ફે ડૉ.પ્રેમાનંદ ત્રણેયનો ઈલાજ કરે છે. આ દરમિયાન ત્રણેયને ખબર પડે છે કે ત્રણેયને જે છોકરી ગમે છે એ તો એક જ છે. આખરે ડૉ. પ્રેમાનંદ પણ એ છોકરીને મળવા બોલાવે છે. અને બાકીની સ્ટોરી પ્રિડક્ટેબલ છે. બસ આ ચાર લાઈનના પાંચ એપિસોડ તમારે સહન કરવાના છે. સરવાળે સ્ટોરી નબળી છે. ફ્રેન્ડ ઝોનના મુદ્દાને હજી વધુ સારી રીતે મેચ્યોરિટીથી કોમેડી સાથે રજૂ કરાઈ શક્યો હોત.

હેનિલ ગાંધી આ પહેલા ટિનિયાગિરી લખી ચૂક્યા છે. જે યુટ્યુબ પર આવી હતી. આ સ્ટોરી પણ યુટ્યુબની કોઈ નાનકડી ચેનલ માટે જ ચાલે એવી છે. જ્યારે ત્રણ પ્રોમિનન્ટ એક્ટર્સ હોય ત્યારે ઘણી સારી આશા હોય છે, જો કે બધી જ આશા નિરાશા બની જાય છે.

હા સંજય ગલસરનો ટિપિકલ અમદાવાદી ટોન એકાદ વાર ગમશે. છેલ્લા એપિસોડમાં મયુરની નાનકડી ઈમોશનલ સ્પીચ એકાદ મિનિટ માટે જોવી ગમશે. પણ એટલા માટે પાંચ એપિસોડ સહન કરવા કોણ તૈયાર થાય.

એક્ટિંગ

સૌથી પહેલો સવાલ એ છે કે યશ સોની, મયુર ચૌહાણ અને સંજય ગલસર આ ત્રણેય પોતાની એક્ટિંગના કારણે જ વખણાય છે. ત્યારે આ વેબસિરીઝ કરી શું કામ હશે ? આમ તો પાંચેય એક્ટરની ઓવરએક્ટિંગ છે. જે દરેક સીનમાં દેખાય છે. યશ, મયુર અને સંજય પાસેથી આવી એક્ટિંગની કદાચ કોઈએ પણ આશા રાખી નહીં હોય. રાહુલ રાવલ વાંઢા વિલાસમાં દેખાઈ ચૂક્યા છે. પણ અહીં એક પણ સીનમાં તેમની પાસે ખાસ કંઈ કરવાનો સ્કોપ જ નથી. શ્રદ્ધા ડાંગર પણ બ્યુટી સિવાય ધ્યાન ખેંચતી નથી.

ડિરેક્શન પણ નબળું છે. જો તમે આ વેબસિરીઝ જોવાના હોય તો લોજિક વિશે તો વિચારતા જ નહીં. લોજિકને તો કંઈક લાગતું વળગતું છે જ નહીં. દરેક એપિસોડ ટુકડા છે, એટલે એક એપિસોડ જોઈને બીજો જોવાનું મન થાય એવું પણ નથી. મુદ્દો સારો પસંદ કરાયો છે, પરંતુ તેનો સ્ક્રીપ્ટ અને ડિરેક્શનમાં દાટ વાળ્યો છે.

મિડ ડે મીટરઃ 5માંથી 1 સ્ટાર. 

તા.ક. મયુર ચૌહાણ, યશ સોની, સંજય ગલસરને એક જ સવાલ. શા માટે ?

એક ફેસબુક પેજ પરથી લોકોને ડિપ્રેશનમાંથી બહાર નીકળવામાં મદદ કરે છે ધારા પટેલ

ધારા પટેલ અને શિવમ પટેલ

ડિપ્રેશન અને સ્ટ્રેસ આ એવી બીમારી છે, જે આજકાલ મોટા ભાગના લોકોને હોય છે. ફરક એટલો પડે કે સ્ટ્રેસને લોકો સ્વીકારી લે છે અને ડિપ્રેશનને સ્વીકારતા નથી. કારણ કે ડિપ્રેશનને માનસિક બીમારી ગણવામાં આવે છે. વર્ચ્યુઅલ વર્લ્ડ જેટલું વિશાળ થયું છે, એટલું જ રિયલ વર્લ્ડ સંકોચાઈ રહ્યું છે. પરિણામે લોકોના સંપર્ક છૂટી રહ્યા છે. કેટલીકવાર એવું પણ બને છે કે સોશિયલ મીડિયા પર લોકોને સંખ્યાબંધ લાઈક્સ મળતી હોય, કમેન્ટસ મળતી હોય પરંતુ તે જ વ્યક્તિ રિયલમાં એકલું ફીલ કરતો હોય, પોતાની વાત લોકોને કહી ન શક્તો હોય. આજકાલના હેક્ટિક શેડ્યુલને કારણે પણ આવી ઘટનાઓ બને છે. પરિણામે લોકો ડિપ્રેશનનો ભોગ બનતા જાય છે.

ત્યારે આવા ડિપ્રેશન સામે લડવા, લોકોને ડિપ્રેશનમાંથી બહાર કાઢવાનું ઈનિશિયેટિવ લીધું છે અમદાવાદના ધારા પટેલે. ધારા પટેલે એક ફેસબુક પેજ પરથી પોતાના ઈનિશેટિવની શરૂઆત કરી હતી. ધારાએ ફેસબુક પર Human is near you, you are not alone નામનું પેજ શરૂ કર્યું છે. જેનાથી તે ડિપ્રેસ લોકોને પોતાની વાત કહેવાનું, શૅર કરવાનું પ્લેટફોર્મ આપે છે. આ વિશે વાત કરતા ધારાનું કહેવું છે કે,'આજકાલ આપણી લાઈફમાં કમ્યુનિકેશન ખૂટે છે. કોઈની સાથે આપણે વાત શૅર કરતા નથી. ત્યારે આ પ્લેટફોર્મ તમને પોતાની વાત કહેવાની તક આપે છે.'


આ છે ધારા પટેલે બનાવેલું પેજ

ધારા પોતે જર્નલિસ્ટ છે, અને હાલ પીઆર તરીકે એક ફર્મમાં કામ કરે છે. અને પોતાના આ બિઝી શેડ્યુલમાંથી સમય કાઢીને તે આ ઈનિશિયેટીવ ચલાવે છે. આ પેજ શરૂ કરવાનો વિચાર કેમ આવ્યો એ સવાલના જવાબમાં ધારાનું કહેવું છે કે,'હું પત્રકાર છું, એટલે ઘણા લોકોને મારે નોકરી દરમિયાન મળવાનું થતું. હાઈપ્રોફાઈલ લોકોને મળતી. સામાન્ય લોકોને મળતી ત્યારે જ લાગતું કે લોકો ડાઉન ફીલ કરે છે. એટલે મને લાગ્યું કે કંઈક કરવું જોઈએ. વધુ તો કંઈ વિચાર્યું નહીં, પણ ફેસબુકનો ઉપયોગ કરીને આ પેજ બનાવ્યું. અને તમે માનશો નહીં પેજ શરૂ થયાના એક જ કલાકમાં મને 200 લોકોના મેસેજ આવ્યા કે આવું પ્લેટફોર્મ જરૂરી છે.'

આજે તો ધારાના આ પેજને 1 વર્ષ જેટલો સમય થઈ ચૂક્યો છે. અને તેમની ટીમમાં બીજા 5 લોકો જોડાઈ ચૂક્યા છે. ધારાની સાથે હવે શિવમ પટેલ પણ આ પેજ હેન્ડલ કરે છે. શિવમ પટેલ આ પેજનું કન્ટેન્ટ અને કમ્યુનિકેશન હેન્ડલ કરે છે. તો તમે ડિપ્રેસ્ડ લોકોને મળો કેવી રીતે અને તેમનું કાઉન્સેલિંગ કેવી રીતે કરો ? આ સવાલના જવાબમાં ધારા કહે છે,'એવા કોઈ ખાસ કાઉન્સેલિંગની જરૂર નથી હોતી. અમે બસ મળવાનું ગોઠવીએ. કોઈ જાહેર જગ્યાએ મળીએ. જેટલા લોકોને રસ હોય એ આવે. ગેમ રમીએ. બધા મળે એકબીજાને વાતો કરે. ફ્રેન્ડશિપ થાય. પોતાના પ્રોબ્લેમ શૅર કરે અને બસ કમ્યુનિકેશન થાય એનાથી જ કામ થઈ જાય છે.'
અત્યાર સુધીમાં આ પેજ થકી ધારા કુલ આઠ મીટ અપ કરી ચૂક્યા છે. જેમાં દર વખતે 30થી 35 લોકો આવે છે. ધારાનું કહેવું છે કે એવા ઘણા લોકો છે જે આ મીટ અપ પછી સારું ફીલ કરે છે. અને હવે અમારી સાથે કામ કરે છે. એક ડિપ્રેસ્ડ લેડી હતા, જેણે ત્રણ મીટ અપ પછી ડિપ્રેશનની દવાઓ લેવાની ઓછી કરી નાખી હતી. તેમને આ મીટ અપથી ફ્રેન્ડ્ઝ મળ્યા, જેમની સાથે તેમણે પ્રોબ્લેમ શૅર કર્યો અને હવે એ લોકો સાથે શોપિંગ કરવા જાય છે, મૂવી જોવા જાય છે. હવે એ ખુશ છે. બસ એક મીટ અપથી જ આટલું કામ થઈ જાય છે.

ધારાના આ પેજની ખ્યાતિ દેશ વિદેશ સુધી પહોંચી છે. ધારા કહે છે કે એક વખત એક છોકરાએ કેનેડાથી અમને ફોન કરીને વાત કરી હતી. તેનું બ્રેક અપ થયું હતું, અને તેને વાત શૅર કરવી હતી. અમે તેને સાંભળ્યો. બસ આજે એ છોકરો પોતે એક સારી પોઝિશન પર છે. તો દુબઈ ગુજરાતી સમાજ પણ આ ઈનિશિયેટિવ વિશે ઈન્કવાયરી કરી ચૂક્યુ છે. ગુજરાતી મિડ ડે ડોટકોમે આ જ મીટ અપથી જેને ફાયદો થયો એવા વ્યક્તિઓ સાથે પણ વાત કરી, જો કે તેઓ પોતાનું નામ જાહેર કરવા નથી ઈચ્છતા, એટલે અમે તેમના મીટ અપનો ફોટો પણ પબ્લિશ નથી કરી રહ્યા (કદાચ આ જ કારણ છે કે લોકો ડિપ્રેશનને જાહેરમાં નથી સ્વીકારી રહ્યા અને વધુને વધુ ભોગ બની રહ્યા છે.) આવા જ એક વ્યક્તિનું કહેવું છે,'આ પ્લેટફોર્મ પર હું એવા વ્યક્તિઓને મળી, જેમના જીવનમાં મારા કરતા વધુ મુશ્કેલી હતી, એમને જોઈને મને પ્રેરણા મળી. મને મિત્રો મળ્યા, મને લાગ્યુ કે હું જે ભોગવું છું એ તો ઓછું છે. હાલ હું એક સફળ આંત્રપ્રેન્યોર છું, પણ જો સાચા સમયે આ પ્લેટફોર્મ મને ન મળ્યું હોત તો કદાચ હું આજે એક દુખી સ્ત્રી તરીકે જીવતી હોત.'

ધારા પોતાની પ્રોફેશનલ લાઈફની સાથે સાથે આ પેજ અને એની એક્ટિવિટી મેનેજ કરે છે. ધારા કહે છે કે મોટા ભાગે અમે રવિવારે જ મળવાનું ગોઠવીએ, એટલે બધા લોકો આવી શકે. રવિવારે અમે બધા મળીએ ને વાતો કરીએ, એકબીજાની વાતો સાંભળીએ. અને આ રીતે આગળ ચાલે રાખે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ઘણા લોકો ડિપ્રેશનથી પીડાતા હોય છે, ત્યારે આવા પ્લેટફોર્મની સમાજને જરૂર છે. એટલું જ નહીં લોકોએ પણ ખુલીને આ વિશે વાત કરવાની જરૂર છે. ધારા પટેલના આ ઈનિશિયેટિવને કારણે આજે કદાચ સેંકડો લોકો નોર્મલ જીંદગી જીવી રહ્યા છે.